Lezing 24 03 13 Schuld en boete
13 maart 2024

prof. dr. Catrien Bijleveld

Schuld en boete

Balans tussen vergelding, rechtvaardigheid en effect van bestraffing

Het is vaste prik: als iemand voor een ernstig geweldsmisdrijf of zedendelict wordt veroordeeld, klinkt van alle kanten dat de dader veel te licht gestraft is. Ook in de politiek is de reflex vaak om naar zwaardere straffen te grijpen. Zware straffen bevestigen onze maatschappelijke afkeuring van de wetsovertreding. Maar hoe weten we of dat effectief is? Is een boef niet altijd een boef? Is het niet zo dat je soms nog slechter de gevangenis uitkomt dan je erin ging? Moeten we niet meer inzetten op resocialiseren? Of zelfs veel eerder ingrijpen als we zien dat criminelen nogal eens ouders hebben die het ook niet zo nauw nemen met de wet?

Allemaal vragen waar prof.dr. Catrien Bijleveld onderzoek naar doet. Zij is hoogleraar methoden en technieken van empirisch-juridisch en criminologisch onderzoek aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, senior-onderzoeker bij het onafhankelijke Nederlandse Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving, en raadslid bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), een belangrijk adviesorgaan voor de overheid. Bijleveld zal vertellen hoe zij en haar vakgenoten al dit soort maatschappelijk relevante vragen onderzoeken. Ze zal laten zien dat daar soms heel vernuftige methoden voor nodig zijn, en dat de antwoorden ook nogal eens anders zijn dan algemeen wordt verondersteld. Voor een effectieve strafrechtsketen en voor het maatschappelijke draagvlak daarvoor zijn die antwoorden van groot belang.

Jazztrio Dubio verzorgt de livemuziek, Christa Hooijer leidt de discussie met de zaal.

Tekst Huub Eggen.