DJ Thomas verzorgde de muziek, Henk van Voorthuizen leidde de discussie en de foto’s zijn van Huub Eggen.

« Previous

Next »

Gewone computers werken met elektronen en die zijn er wel (dan loopt er een stroompje) of ze zijn er niet (dan is er geen stroompje). De ene situatie kan weergegeven worden door 1, de andere door 0. Dat is de basis waarop computers berekeningen kunnen uitvoeren. De gewone computer begint tegen zijn fysieke grenzen aan te lopen. Nog sneller wordt om natuurkundige en praktische redenen steeds moeilijker. Daarom speuren onderzoekers naar alternatieven. De quantumcomputer is zo’n alternatief. Deze maakt gebruik van de quantumeigenschappen van elektronen: ze kunnen in twee toestanden tegelijk bestaan. Dit principe – dat helemaal tegen de logica van onze alledaagse ervaringen ingaat – betekent dat je in een quantumcomputer tegelijk 1 en 0 kunt hebben. Met elk rekenelementje erbij dat tegelijk 1 en 0 kan zijn, kun je exponentieel veel sneller bewerkingen uitvoeren dan met een gewone computer. Een quantumcomputer zal dan ook erg geschikt zijn om bijvoorbeeld gigantische datasets te analyseren. Je kunt er in principe bijvoorbeeld elke denkbare chemische verbinding mee berekenen, om zo nieuwe geneesmiddelen te zoeken.

Om een quantumcomputer te kunnen maken heb je deeltjes nodig die in een quantumtoestand verkeren en het Majorana-deeltje is nu net zo’n deeltje. Eigenlijk is het geen deeltje maar een toestand waarin een ‘deeltje’ zonder massa, lading, energie tegelijk voorkomt met zijn antideeltje dat dan dezelfde eigenschappen – namelijk ook geen – heeft. Het is in 1937 door de Italiaanse natuurkundige Ettore Majorana voorspeld maar nooit waargenomen. Onderzoekers in Delft hebben zo’n toestand nu voor het eerst in het laboratorium weten te maken. Of tenminste, het is erg waarschijnlijk dat hen dat gelukt is. Beenakker liet een grafiek van de metingen zien, die pas de volgende dag gepubliceerd werd en wereldnieuws werd. En numerieke simulaties uit zijn eigen onderzoeksgroep die heel mooi met de metingen overeen komen. Die simulaties zijn overigens nog niet gepubliceerd.

Meer over het onderzoek in Delft en achtergrondverhalen op http://www.fom.nl/live/nieuws/archief_persberichten/persberichten2012/artikel.pag?objectnumber=190185

Een interview met een van de onderzoekers staat hier http://www.scienceguide.nl/201204/nieuwste-deeltje-uit-delft.aspx?newsletter=152012&rel=047f5fdc-29d6-4e2b-8f11-74ac3884394e

De avond werd zoals steeds geleid door James van Lidth de Jeude. De muziek was van What’s Up Doc en de foto’s zijn van Huub Eggen.

« Previous

Next »

Dr. Koen Lemmink heeft als onderzoeker van sportprestaties de kennis in huis waarmee het Nederlands elftal het EK wel eens zou kunnen winnen. Dus… hebben we de cup al binnen?

Koen komt vertellen over de manier waarop hij sportprestaties meet. Dat gaat een stuk verder dan de statistiekjes die de televisiekijker gedurende een voetbalwedstrijd enkele malen op het scherm ziet verschijnen: het aantal passes, doelpunten en vrije trappen. Aan de Rijksuniversiteit Groningen is software ontwikkeld waarmee videobeelden van voetbalwedstrijden geanalyseerd kunnen worden, op basis waarvan uitspraken gedaan kunnen worden over zowel de prestatie van individuele spelers als van teamprestaties. Zo wordt er bijvoorbeeld gekeken naar het aantal goede en slechte passes van individuele spelers en naar hun snelheid, versnellingen en afstand tot de bal. In het team wordt bijvoorbeeld gekeken naar de onderlinge afstand tussen spelers. Op basis van dergelijke analyses zou het mogelijk moeten zijn om de meest effectieve tactiek uit te stippelen.

Zulke analyses klinken natuurlijk bijzonder aanlokkelijk… Wie wil die Europacup nou niet binnenslepen? Maar verliest het voetbalspel niet zijn charme als voetballers veredelde robots worden en de tactiek van tevoren tot achter de komma is doorgerekend?

Om geheel in stijl te blijven, wordt de muziek deze avond verzorgd door Ze Mannschaft! En James van Lidth de Jeude is zoals vanouds gespreksleider.

Zijn boeken Werelden naast de aarde (1990) en Gezichten van de maan (1994) werden beide genomineerd voor de tweejaarlijkse Kijk-Wetenschapsweekprijs voor het beste Nederlandstalige populair-wetenschappelijke boek. Zijn boeken Tweeling aarde (1997) en Flash! (2000) werden genomineerd voor de Eureka!-prijs voor het beste boek op het gebied van kennis, wetenschap en techniek. In 1989 ontving hij (samen met ESA-astronaut Wubbo Ockels) de Simon-Stevinkijker voor zijn bijdragen aan de popularisering van de sterrenkunde. In april 2002 werd zijn werk op het gebied van de popularisering van kennis en wetenschap beloond met de Eureka!-oeuvreprijs (€ 15.000) van de Stichting Weten en de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Govert was van 1980 tot 1987 hoofdredacteur van het sterrenkundig maandblad Zenit. Ook werkte hij als programmaleider bij het Artis Planetarium in Amsterdam, het grootste sterrenkundige bezoekerscentrum in Nederland. Daar was hij het creatieve brein achter vele succesvolle audiovisuele voorstellingen, zoals Licht op de maan (1994), Doelwit aarde (1995), Suske en Wiske en de verdwenen sterren (kinderprogramma, 1996), Leven in het heelal (1997) en Eclips (1998). Het eerste kinderprogramma van het Artis Planetarium, Sesamstraat en Melkweg (1992), is door Children’s Television Workshop, de producent van het Amerikaanse tv-programma Sesame Street, onderscheiden met een ‘Award of Excellency’.

Klik hier als je zijn eigen website wilt  bekijken.

DJ Thomas zal de muziek verzorgen en Henk van Voorthuizen zal de discussie leiden.

Klik hier voor een kijkje op hun eigen website.

Naast de bekende ecologische kringloop moet je, aldus Vet, ook streven naar een technische kringloop. Het combineren van beide is het doel van het principe “Cradle to cradle”. Kijk bij het ontwerpen niet alleen naar het doel of de functie van het product, maar ook naar het hergebruik na afloop – dus een gemakkelijke scheiding van verschillende materialen die ook weer hergebruikt kunnen worden, en gebruik van materialen/stoffen die onschadelijk voor het milieu of gemakkelijk afbreekbaar.

Voor de energievoorziening moet de zonne-energie beter en meer gebruikt worden. Algen-kwekerijen kunnen we zien als een mogelijkheid voor productie van biodiesel en andere producten (medicijnen, voedsel, e.a.). Biodiesel van speciaal gekweekte gewassen is een achterhaalde zaak; dat moeten we echt niet meer willen, aldus Vet. Biodiesel moeten we gaan maken uit plantaardige restproducten. Alleen dan realiseren we echte duurzaamheid.

Daarna liet Vet zien hoe allerlei aspecten van de Cradle-to-cradle filosofie zijn toegepast in het nieuwe gebouw van het NIOO kantoor Wageningen: warmteopslag in de bodem, gebruik van milieuvriendelijke en herbruikbare bouwmaterialen, toepassing van zonne-energie voor warmte- en elektriciteitsvoorziening.

Na afloop van haar verhaal gaven vertegenwoordigers van drie bedrijven die de “Cradle-to-cradle” filosofie aan het toepassen zijn een aansprekende korte toelichting op wat hun bedrijven doen. Ahrend past bij de filosofie al stevig toe in het ontwerpen van kantoormeubels (er was een “Cradle-to-cradle” kantoorstoel te bewonderen). Auping is op basis van de “Cradle-to-cradle” filosofie bezig zijn producten aan te passen en te her-ontwerpen. Van Gansewinkel is van eenvoudig afvalverzamelaar/verwerker veranderd in een geavanceerd re-cyclingbedrijf. Men is bezig afspraken met leveranciers te maken over de best mogelijke manier van recycling.

In de levendige discussie met de zaal vroeg een bezoeker aan Vet wat voor maatregelen zij zou nemen als zij het één dag voor het zeggen zou hebben in de politiek. “Ik zou de belasting op arbeid meteen afschaffen en vervangen door belasting op producten. Dan dwing je iedereen productieprocessen te gaan veranderen.”

James van Lidth de Jeude leidde met de hem gebruikelijke zwier de discussie. MarieSela verraste met mooie soms wat Caribisch aandoende muziek, waarin bijvoorbeeld een cover van Nirvana een heel eigen toon kreeg. De foto’s zijn van Huub Eggen.

« Previous

Next »

Kunst en Wetenschap van ons Hoofd

Zaterdag 14 juli 2012, 14:00 – 22:00 uur

Locatie: Het Burgerweeshuis, Deventer &

Dimence, Bagijnenstraat 56

                                                                                                      Entree € 9,00 (kaartjes zijn verkrijgbaar

                                                                                                        via de site van het Burgerweeshuis)

KOP-FESTIVAL: KUNST EN WETENSCHAP VAN ONS HOOFD

Op zaterdag 14 juli 2012 vindt de eerste editie plaats van het KOP-festival in Deventer; een festival waar kunst en wetenschap elkaar vinden in een cocktail vol kunstzinnige avonturen en kennis. Wetenschappers houden lezingen over de nieuwste ontwikkelingen en -inzichten in hun vakgebied. Wetenschap en kunst op het gebied van psychologie, fundamentele hersenwetenschappen, muziek- en taalwetenschap, psychiatrie, waarnemen, neurologie en smaak worden voor het voetlicht gebracht. Er is met nadruk ook aandacht voor kennis, wetenschap en kunst uit Deventer en omstreken.

Tijdens de wetenschappelijke lezing(en) rondom een bepaald thema is er ruimte voor interactie met het publiek in de vorm van een KOP-quiz, demo’s, live experimenten, muziek en een KOP-museum. Natuurlijk is er ook de gelegenheid om lekker te eten en te drinken samen met de andere bezoekers. Beleef het KOP-festival op zaterdag 14 juli 2012!

WIE? WAT? WAAR?

Het KOP-festival 2012 wordt op zaterdag 14 juli 2012 georganiseerd door het Science Café Deventer in samenwerking met het poppodium Burgerweeshuis. Bedrijven en instellingen als Dimence, Goudappel Coffeng, Auping en Cedere laten zien wat er aan kennis en innovatie in Deventer plaatsvindt. De Grote Zaal, de Kleine Zaal, de Spiegelzaal, het Burgercafé en de tuin van het Burgerweeshuis en de Dimence-locatie Bagijnenstraat 56 zullen op zaterdag 14 juli 2012 in het teken staan van onze KOP.

PREVIEW AGENDA

We zijn druk bezig met het in elkaar zetten van een fantastisch programma. Onderstaande wetenschappers en kunstenaars zullen er zeker bij zijn:

KinderKOPjes

- Prof. dr. Chantal Kemner is hoogleraar Biologische Ontwikkelingspsychologie aan de Universiteit Utrecht. Ze is gespecialiseerd hersenontwikkeling bij kinderen. Wat gebeurt er allemaal in het eerste levensjaar?

- Dr. Laura Batstra, psycholoog en onderzoeker op de afdeling Orthopedagogiek van de Rijksuniversiteit Groningen, komt praten over de zin en onzin van de diagnose Attention Deficit Hyperactivity Disorder: wie heeft daar eigenlijk belang bij?

- Dr. Karin van Doessum, preventiefunctionaris Dimence, wat is het belang van hechting bij kinderen? Als de interactie tussen ouders en kind niet goed is in de eerste levensfase, wat zie je dan op latere leeftijd? En wat kan er in de praktijk gedaan worden om dit te voorkomen?

KOP & Psychiatrie

- Dr. Peter Goossens, verpleegkundig specialist Dimence, deed onderzoek naar zelfmanagement van mensen die lijden aan manisch-depressiviteit: en wat is daarin de rol van familie of vrienden?

- Drs. Anja Stevens, psychiater verbonden aan Specialistisch Centrum Bipolaire Stoornissen, Dimence, komt praten over psychiatrie en zwangerschap.

- Drs. Bert van Luijn, psycholoog Dimence, is gespecialiseerd in suïcidaliteit: wat gebeurt er eigenlijk in je hoofd als je niet meer wilt leven?

KOP & Zintuigen

- Dr. Tom Geurts, KNO-arts, Deventer Ziekenhuis, zal vertellen over rhinologie: wanneer is het gerechtvaardigd om je neus operatief cosmetisch te laten corrigeren?

- Dr. Frits Jüch, onderzoeker tandheelkunde en mondzorgkunde aan het Universitair Medisch Centrum Groningen, zal vertellen over anatomie en functie van smaak. Hoe komt het dat je iets proeft? En waarom is de smaakbeleving bij iedereen anders?

KOP & Diagnose

- Dr. Bram Sizoo, psychiater Dimence, is gepromoveerd op onderzoek naar de overlap tussen verslaving en autisme bij volwassenen. Wat kun je zien in de hersenen van iemand met autisme? En wat is er aan voorzieningen in Deventer voor mensen met deze stoornis?

- Dr. Patricia Wijngaarden, psychiater Dimence, doet onderzoek naar een stoornis die vaak over het hoofd gezien wordt, namelijk ADHD bij meisjes. Hoe herken je dit en wat is de behandeling?

SlaapKOP

- Prof. dr. Ton Coenen bestudeert aan de Radboud Universiteit Nijmegen het verschijnsel slaap in al zijn facetten: de functie van slaap, REM-slaap en dromen. Hij is in adviserende rol verbonden aan het beddenfabrikant Auping en zal samen met Jeroen Wijnands, brand manager Auping, workshops over slaap geven. Speciaal voor het KOP-festival zal Auping een bed plaatsen. Want waar kun je beter je vragen stellen over slapen? In bed met… de slaapprofessor!

KOP op Leeftijd

- Prof. dr. André Aleman, hoogleraar neuro-imaging en experimentele psychologie, Rijksuniversiteit Groningen, deed veel MRI-onderzoek naar de hersenen en schreef het boek Hersenspinsels over wanen, hallucinaties en de grens tussen fantasie en werkelijkheid. Hij komt op dit festival praten over welke cognitieve functies juist beter en welke minder worden naarmate je ouder wordt. De voor- en nadelen van het ouder worden!

- Dr. Sascha Adema, specialist ouderengeneeskunde Atlant Zorggroep, doet onderzoek naar de ziekte van Huntington, een erfelijke neurodegeneratieve stoornis waarbij de patiënt zowel neurologische als psychiatrische symptomen ontwikkelt.

CyberKOP

- Prof. dr. Damiaan Denys, hoogleraar Psychiatrie, Amsterdam Medisch Centrum, gespecialiseerd in “deep brain stimulation” bij dwangstoornissen. Hoe kunnen elektroden geplaatst in hersenen mensen beter maken? En is dat ethisch verantwoord?

- Prof. dr. Nick Ramsey, hoogleraar Cognitive Neuroscience aan de Universiteit Utrecht. Wat als je volledig verlamd bent, maar gezond van verstand? Kun je dan communiceren via een miniatuurcomputer die direct met de hersenen in verbinding staat? Zou jij zo’n neuroprothese willen?

KOP Inkijken

- Drs. Martijn Steenwijk, promovendus verbonden aan het MS center van de Vrije Universiteit Amsterdam, komt vertellen over hoe we kunnen kijken in het hoofd. En wat is nu het verschil tussen CT, MRI, EEG en MEG?

- Prof. dr. ir. Michel van Putten, neuroloog, Medisch Spectrum Twente Enschede, met als aandachtsgebieden wegrakingen en epilepsie en bewaking van hersenfuncties op de intensive care. Wanneer is iemand met zekerheid hersendood?

- Mark Mieras, wetenschapsjournalist gespecialiseerd in hersenwetenschappen komt spreken over de liefde! Hij schreef het boek ‘Liefde, wat hersenonderzoek onthult over de klik, de kus en al het andere’. Daarnaast zal hij ook de hele dag presentator zijn bij de lezingen in de Grote Zaal waar hij u en de wetenschappers het vuur aan de schenen zal leggen over wat er omgaat in jullie hoofd.

KOP & Auto

- Drs. Matthijs Dicke, promovendus Planologie aan het Universitair Medisch Centrum Groningen en tevens verbonden aan het Goudappel Coffeng BV, komt aan de hand van verkeersituaties in en rondom Deventer een interactieve workshop geven over verkeerspsychologie.

- Dr. Joyce Westerink, onderzoeker bij de Brain, Body & Behavior Group van Philips, werkte aan een affectieve muziekspeler die met een huidsensor de fysiologie en de stemming van de gebruiker precies in de richting waar hij of zij in wil verkeren kan sturen: zou zo’n speler kunnen leiden tot minder agressief rijgedrag?

KOP & Kunst:

- Eet-O-Theek, mobiel minitheater waarin de bezoeker d.m.v. een koptelefoon luistert naar een soundscape die betrekking heeft op de culinaire verrassing die daarbij geserveerd wordt. Alle zintuigen zullen geprikkeld worden!

- DJ Thomas, muziek. DJ Thomas draaide al vaker alternatieve pop tijdens het Science Café en zal tussen de lezingen door de bezoekers verrassen met subtiele, bij het thema passende liedjes.

- Wilhelmfreddie is funky orgel sax bas drum-trash uit Deventer. Combineer de oude Chili Peppers met The Doors, voeg daar een energieke liveshow aan toe en daar is Wilhelmfreddie. Zij zullen special voor het KOP-festival een themanummer maken.

- Video-optreden “Brain at rest” door Martijn Steenwijk, waarmee hij de Art of Neuroscience award van het KNAW heeft gewonnen: in zijn intrigerende video vertaalt hij hersenactiviteit naar muziek, waarbij de tien sterkste activatiepatronen zijn gekoppeld aan verschillende muziekinstrumenten.

- Einstein Barbie, quantumpopmuziek, wordt omschreven als “een beetje weird, maar een lust voor oog en oor”!

- Op vrijdagavond 13 juli wordt in Filmhuis de Keizer het KOP-festival officieel geopend met “Shock Head Soul”. Op zondag 15 juli is er een nazit van het KOP-festival, wederom in Filmhuis de Keizer, en zal de film “LSD” worden vertoond.

En ook:

- James van Lidth de Jeude, oud burgemeester van Deventer en vaste debatleider tijdens Science Café avonden

- “Brei Je Brein”, wildbreien met wetenschappers! In navolging van het knit-a-neuron project gaan we tijdens het KOP-festival onze eigen hersencellen en uitlopers breien. Ondertussen komen wetenschappers uitleggen wat je nu eigenlijk aan het breien bent. Psychiaters komen controleren of er geen steekje los zit!

Dus… komt allen!

Media: De Stentor

Sponsors en partners:

De muziek wordt verzorgd door What’s Up Doc? en James van Lidth de Jeude is gespreksleider.